انتخابات ریاست جمهوری آینده : عرصه رقابت گفتمان های توسعه

اگر بپذیریم که

اولا گفتمان ها مانند موجودات زنده متولد می شوند، جوان شده و آخرالامر می میرند و

ثانیا این گفتمان ها هستند که توجه مردم را می ربایند و نه اشخاص و اشخاص خود نماد یک گفتمان برتر در یک دوره ای هستند،

 

ثالثا غالبترین گفتمان در ایران همچنان گفتمان توسعه هست و راه رسیدن به توسعه همچنان سوال اصلی ملت ایران در یک صد ساله اخیر می باشد:‌

باید گفت گفتمان دولت فعلی درپهنه سیاسی ایران به روزهای پایانی خود نزدیک می شود و کمک گرفتن از گزاره هایی مانند مکتب ایرانی و کوروش و ... نمیتواند به نوزائی آن یاری برساند و حداقل اینکه .. مهلتی بایست تا خون شیر شد...

غلبه گفتمان های توسعه در تاریخ سیاسی ایران بعد از انقلاب بخوبی قابل تشخیص هست. روسای جمهوری که در سه دوره اخیر وارد گردونه انتخابات و رای مردم شده اند هر کدام نماینده و تبلور یک گفتمان غالب اجتماعی و سیاسی اقتصادی بودند.

1- هاشمی هرچند سیاستمدار باتجربه ای هست اما دولت سازندگی وی بنوعی تبلور گفتمان توسعه نوربخش یا دکتر عظیمی و روغنی زنجانی در دولت سازندگی نمود یافت. توسعه زیرساختارهای اقتصادی و سیاست تعدیل جوهر ذاتی این دولت بود که در دو سال آخر خود به اضمحلال رفت و با مقاومت زیادی روبرو شد

2- خاتمی و دولت توسعه سیاسی وی با گفتمان سیاسی و ایجاد تعادل بین فضای آزاد سیاسی و جامعه مدنی به زعم بسیاری نمود اندیشه ورزی های دولت دمکراتیک دینی دکتر سروش و جامعه مدنی دکتر بشیریه بود خاصه آنکه بسیاری از کارگزاران دولت یا همکار یا شاگرد یکی از این دو بودند... رئیس دولت نیز با این دو نزدیک بود و سعید حجاریان شاگرد دکتر بشیریه در دانشگاه تهران و مبلغ آراء ماکس وبر درخصوص فرهمندی و ... بود. این گفتمان برآن بود که برای حل معضل توسعه نیافتگی باید راه غربی ها در ایجاد جامعه آزاد را پیمود.

3- گفتمان دولت دهم و نهم هرچند از خاستگاه روشنفکری برخوردار نبود. برخی از حوزویان با کنار گذاشتن ادبیات نخبه گرایانه گفتمان جدیدی که احتمالا برگرفته از سیره و رفتار حاکمان اسلامی بود را راه حل توسعه کشور تشخیص دادند. رسیدگی به اقشار محروم و تهی دست و بی اعتنائی به نخبگان هرچند موجب جلب آرا’ گردید اما نمی توان آن را درست یا غلط تشخیص داد.

به نظر آنان گفتمان های روشنفکرانه و دانشگاهی بسیار نخبه گرایانه بود و مردم را از توسعه دلسرد کرده بود. مردم وتوده های اجتماعی به شدت نسبت به عدم کارائی دو گفتمان پیشین برای حل معضلات روزمره خود بدبین یا ناامید شده بودند.

اما به تدریج با روشن شدن شکاف ها مکتب ایرانی و استفاده از استعاره های ایران باستان مانند کورش و پیوند رودکی و فردوسی با حضرت صاحب نضج پیدا کرد و امید این بود که این گفتمان در انتخابات مجلس شورای اسلامی نهم خود را در معرض انتخاب قرار دهد که این گونه نشد...

4- آخرین نخست وزیر ایران که رقیب سرسخت دولت نهم محسوب می شد نیز با تئوری زیست مسلمانی که در اولین بیانیه حضور درانتخابات نمود یافت, در حقیقت نمادی از گفتمان و تلاشهای تئوریک مصطفی ملکیان مبدع تئوری معنویت و عقلانیت بود. اخلاق گرائی و رجوع به صفای صدر انقلاب و استفاده از مفاهیم اخلاقی در بیان این جبهه انگیزه ای شد تا ملکیان را به میادین رقابت های انتخاباتی نخست وزیر سابق ایران بکشاند. البته این گفتمان در بدو ورود خود به حوزه عمل سیاسی مٌرد و مجال بروز و ظهور در ساحت عمل سیاسی در ایران نیافت تا ثابت کند که آیا می تواند از کارائی بایسته و شایسته در عرصه توسعه ایران به کار آید یا خیر. از این رو می توان گفت تئوری 20 عامل توسعه نیافتگی وی همچنان در عرصه نظر بدون پتک عمل خودنمائی می کند.

 

5- گفتمان آینده: اما در حوزه تفکر توسعه در ایران تفکر دیگری نیز وجود دارد که در طول سالهای اخیر هم در دانشگاه و هم در عرصه عمومی تلاشهای قلمی داشته است و می توان آن را گفتمان توسعه و عقلانیت دکتر محمود سریع القلم دانست. این گفتمان تلاقی ارزشهای اقتصادی لیبرالی، اخلاق گرایی ملکیان و جامعه مدنی بشیریه و تنش زدائی هاشمی را در خود دارد... این گفتمان امر توسعه را نه موضوعی مربوط به تزریق پول و انباشت سرمایه و.... می داند که می داند بلکه بیشتر آن را مقوله ای فرهنگی و موضوعی جهانی و نه بومی می داند. بنظر می رسد این گفتمان در آینده سیاسی ایران مجال بیشتری برای خودنمائی خواهد یافت و کاندیداهای ریاست جمهوری در آینده نیاز بیشتری به فرآورده های علمی این گفتمان خواهند یافت.

 

روشن است انتخابات و رقابت های انتخاباتی در آینده بدون گفتمان مشخص خط کشی کردن در تاریکی است شعارهای توخالی و بدون محتوای تئوریک و پشتوانه علمی گام زدن در تاریکی است و بهمین دلیل هر کس که می خواهد در این راه خود را بیازماید باید در عرضه گفتمان ها به مجادله بپردازد.. دکتر سریع القلم استاد متخلق دانشگاه و مدرس عقلانیت و توسعه ، از سالیان ورود به ایران، قدم در وادی تئوری پردازی برای مباحث توسعه در ایران پرداخته است و می توان امید داشت که این گفتمان ظرفیت پیشبرد استعداد ایرانی با همکاری جهانی و درک مدل بومی از توسعه بدون قطع نیاز به جهان را دارد که می تواند به منزلت ایرانی کمک کند.... بسیاری امیدوارند این گفتمان بحران اعتماد و منزلت را کاهش دهد.

/ 8 نظر / 16 بازدید
جامه دران

برادر حاجی ، والی محترم طبرستان جسارتن جناب شاغلام می فرمایند: حاجی والی با دکتر سریع القلم چه سر وسری دارد که برایش تبلیغ مفت می کند .برادر غضنفر نیز می فرماید این حاجی رضای شما حضور اصلاح طلبان در سپهر سیاست ایران در ماه های آینده را چگونه ارزیابی می کند؟!

کریم ابادی

سلام هر جا هستی به سلامت و تندرستی تمایل دارم نوشته هایت را با قلم ارامش بخش تری مطالعه کنم این که شما انتخاب کردید کمی چشم و روح را می خراشد . و اما اینکه اعتقاد دارم مردم کسانی را بر مگزینند که کاستیهای زمانشان را پر دهد زمانی نیاز به نوع گفتمان اقای هاشمی بود و زمانی دیگر به گفتمان اقای خاتمی /و...... بهر حال ایرانیان در مرحله گذشتن از نا اگاهی و رسیدن به بلوغ فرهنگی /اجتماعی وسیاسی هستند گاهی متوقف می شوند و زمانی دیگر با سرعت پیش می روند .امید انکه در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری گفتمان صداقت / شفافیت / علم /منطق انتخاب شود که اکنون سخت به ان نیاز داریم [گل]

صالح

برار کجایی دلوم تنگ رفته

محمد

سلام ودرود بر شما عزیزان پادشاهی مطلق جهان و هستی متعلق به خداوند متعال است وبس... هر که آید نتواند گره از مشکل ما بکشاید

احمدرضا

سلام از این حرفا سر در نیاوردم ولی ولش کن خودت چه طوری عبدرضا کی

احمدرضا

سلام از این حرفا سر در نیاوردم ولی ولش کن خودت چه طوری عبدرضا کیا

جامه دران

حاجی رضا گم رفتی برار کجایی؟![نیشخند]