قسم استاندار گلستان و انتخابات نهم گلستان

سخنرانی هفتم مهرماه آقای قناعت استاندار گلستان در یادواره شهدای شهرستان کردکوی نخستین صحبت جدی این سیاستمدار مازندرانی در مورد انتخابات مجلس نهم در استان گلستان بود. وی در این سخنرانی با مقدمه کوتاه و صحبت در مورد فتنه قدیم و جدید و انحراف و انتقاد از مکتب ایرانی .... به خون برادر شهیدش قسم یاد کرد و به مردم گلستان اطمینان خاطر داد که اجازه نخواهد داد در آرای مردم که ناموسشان است تقلبی صورت گیرد.

حال سوال این است ماهیت سوگند در حقوق چیست؟ و آیا ان نوع قسم خوردن واجد اثر حقوقی هست؟ آن را می توان جدی تلقی کرد؟ آیا عرصه سیاست مداری که پدیده ها هر لحظه جا بجا می شوند جای قسم خوردنی هم هست؟

 چند دلیل می توان آورد که این گونه سوگندها در حقوق جدی نیست:

اولا مهمترین خصوصیت سوگند در فقه اسلامی آن است که سوگند باید به نام الله باشد پس قسم به قرآن یا نام پیامبر  و ائمه معصومین و حضرت عباس و یا خون شهید و.. سوگند شرعی محسوب نمی شود و دلیل بر لزوم لفظ جلاله در سوگند دو سند شرعی است: اول آیه قرآن که می فرماید فیقسمان بالله و  دوم حدیث نبوی که می فرماید لاتحلفوا الا بالله .... روشن است که الحمدلله جناب استاندار محترم در این گزاره به خداوند قسم نخورده است.

مسئله بعدی آن است که برفرض محال اگر ایشان به نام خدا قسم می خورد آیا نمی توان برای این قسم کفاره داد؟ جواب آن در رساله های عملیه آمده است که اگر کسی قسم بخورد که کاری را انجام دهد یا ترک کند چنانچه نتواند انجام دهد باید کفاره بدهد. یعنی یک بنده آزاد کند یا سه روز روزه بگیرد و..... خوب با این توصیف می توان گفت که اگر کسی قسم بخورد که مانع کاری شود و بر فرض محال نتواند می تواند کفاره بدهد. در صورتیکه الحمدلله کسی در این قسم مدعی تخلفی نیست تا کار به قسم و حضرت عباس کشیده شود.  

و سوم آنکه در حقوق قاعده معروف آن است که می گوید: البینه علی المدعی و الیمین علی المنکر اثبات دعوی برعهده مدعی است و منکر سوگند باید بخورد. و با این توصیف الحمدلله تاکنون کسی بینه قوی بر تخلف نیاورده و اگر آورده پایه آن چوبین بوده  و جائی هم برای سوگند باقی نمی ماند.!!!

چهارم اینکه جناب استاندار بدلیل سهو لسان یا عادت کلامی تمایل به قسم خوردن دارد بدون اینکه در دلش چیزی باشد  بعنوان نمونه در قضیه پتروشیمی استان نیز خبرنگاران را به مقدسات قسم داد که فلان بکنند و بهمین دلیل این قسم از نوع واجب نبوده بلکه بدلیل سهو لسانی بوده است...... ولی آیه قرآن می فرماید:

وَلاَ تَجْعَلُواْ اللّهَ عُرْضَةً لِّأَیْمَانِکُمْ أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصْلِحُواْ بَیْنَ النَّاسِ وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ (بقره/224) خدا را در معرض سوگندهاى خود قرار ندهید! و براى اینکه نیکى کنید، و تقوا پیشه سازید، و در میان مردم اصلاح کنید (سوگند یاد ننمایید)! و خداوند شنوا و داناست.

لاَّ یُؤَاخِذُکُمُ اللّهُ بِاللَّغْوِ فِیَ أَیْمَانِکُمْ وَلَکِن یُؤَاخِذُکُم بِمَا کَسَبَتْ قُلُوبُکُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ حَلِیمٌ (بقره/225) خداوند شما را به خاطر سوگندهایى که بدون توجه یاد مى‏کنید، مؤاخذه نخواهد کرد، اما به آنچه دلهاى شما کسب کرده، (و سوگندهایى که از روى اراده و اختیار، یاد مى‏کنید،) مؤاخذه مى‏کند. و خداوند، آمرزنده و بردبار است.

پنجم اینکه یکی از شرایط قسم خوردن آن است که عمل کردن به قسم براى او ممکن باشد و اگر موقعى که قسم مى‏خورد ممکن باشد و بعد تا آخر وقتى که براى قسم معین کرده عاجز شود یا برایش مشقّت داشته باشد، قسم او از وقتى که عاجز شده به هم مى‏خورد پس با این حال شاید در هفتم مهرماه عمل کردن به قسم امکان پذیر بوده ولی الان امکان پذیر نیست و یا اینکه اصلا خلافی رخ نداده که عمل کردن به قسم توجیه پیدا کند.

با این حال اگرچه نباید از یاد برد انتخابات اخیر در منطقه ترکمن صحرا عالی و شکوهمندانه بود و با توجه به مدیریت عالی و تقوای بالای مجریان و ناظران، می توان به آن اعتماد کرد ولی آنچه مهم است آن است که عدالت و قانون و اعتماد مردم نباید در پای مصلحت یک فرد یا یک باند ذبح شرعی و قانونی شود.   به منه و کرمه ...  

/ 2 نظر / 13 بازدید
محمد روشني

ناظران قانون مادامی که خود در کارزار انتخابات قرار نگیرند اعتقادی به تخلفات انتخابات ندارندو آقای جلالی نیز از این قائده مستثنی نیست.

دوست

تیکه های عربی انداختی معنیش رو نگرفتم